زندگی و آثار گری چاپمن؛ نویسنده نظریه پنج زبان عشق
گری چاپمن نویسنده، سخنران، مشاور خانواده و مجری برنامههای رادیویی آمریکایی است که سالها در زمینهی بهبود و پایداری روابط عاطفی فعالیت کرده است. او نویسندهی کتاب پرفروش «پنج زبان عشق» و مدیر مؤسسه مشاوره ازدواج و خانواده است. چاپمن با برگزاری سمینارها و دورههای آموزشی در سراسر جهان، به میلیونها نفر کمک کرده تا روابطی عمیقتر و سالمتر با همسر، فرزندان و اطرافیان خود ایجاد کنند.
زندگینامه گری چاپمن
گری دمونت چاپمن (Gary Demonte Chapman) در تاریخ ۱۰ ژانویه ۱۹۳۸ در شهر چاینا گروو ایالت کارولینای شمالی ایالات متحده به دنیا آمد. او از دوران نوجوانی به آموزههای مذهبی علاقهمند شد و در سن هفده سالگی تصمیم گرفت زندگی خود را وقف خدمت به مسیحیت کند.
چاپمن مسیر تحصیلی خود را از سال ۱۹۵۵ آغاز کرد و تا سال ۱۹۶۷ به تحصیل در رشتههای مرتبط با الهیات و علوم انسانی پرداخت. او ابتدا در مؤسسه مودی بایبل در شیکاگو تحصیل کرد؛ این مؤسسه به آموزش مبانی دینی و خدمتهای مذهبی اختصاص داشت. سپس در کالج ویتون در رشته انسانشناسی ادامه تحصیل داد و بعد از آن، تحصیلات خود را در حوزه علمیه باپتیست تکمیل کرد.
در سال ۱۹۷۱، چاپمن به عنوان عضو رسمی هیئت کلیسای باپتیست کالواری در شهر وینستون-سیلم (ایالت کارولینای شمالی) انتخاب شد. او در آنجا به آموزش، مشاوره و مراقبت از خانوادهها پرداخت و تجربیات ارزشمندی در زمینه روابط انسانی و زناشویی به دست آورد.
شکلگیری نظریه پنج زبان عشق
گری چاپمن بیش از هر چیز با نظریه معروف خود با عنوان پنج زبان عشق شناخته میشود. او در طول سالها مشاوره با زوجهای مختلف متوجه شد که علت اصلی بسیاری از اختلافها، «اختلاف در شیوهی ابراز محبت» است. چاپمن دریافت که انسانها عشق را به روشهای متفاوتی نشان میدهند و دریافت میکنند، و اگر زبان عشق همسر درک نشود، حتی صادقانهترین محبتها نیز ممکن است دیده نشوند.
به گفتهی چاپمن، هر فرد میتواند تا حدی از همهی زبانهای عشق استفاده کند، اما معمولاً یک یا دو زبان اصلی دارد که از طریق آن بیش از هر روش دیگر، عشق را احساس میکند. او بر این باور است که شناخت زبان عشق فرد مقابل، کلید برقراری ارتباط عاطفی مؤثر است.
پنج زبان عشق از نگاه چاپمن عبارتاند از:
۱. کلمات تأییدآمیز
۲. وقت با کیفیت
۳. دریافت هدیه
۴. خدمت به یکدیگر
۵. تماس فیزیکی
چاپمن معتقد است همهی این زبانها اهمیت دارند، اما برای درک زبان اصلی هر فرد میتوان به کمک پرسشهایی ساده، اولویتها و نیازهای عاطفی او را شناسایی کرد.
فعالیتهای حرفهای و رسانهای
گری چاپمن نهتنها نویسندهای پرکار است، بلکه در عرصهی رسانه نیز چهرهای شناختهشده به شمار میآید. او طی دهههای اخیر، سخنرانیها و کارگاههای آموزشی متعددی در زمینه ازدواج، خانواده و روابط بینفردی در کشورهای مختلف برگزار کرده است.
برنامههای رادیویی او از طریق بیش از ۴۰۰ ایستگاه رادیویی در سراسر آمریکا و دیگر کشورها پخش میشود و شنوندگان فراوانی دارد.
انتقادها و بررسیهای علمی
هرچند نظریه پنج زبان عشق در میان مردم محبوبیت گستردهای پیدا کرده است، اما برخی کارشناسان روانشناسی از آن انتقادهایی نیز کردهاند.
به باور منتقدان، مدل چاپمن بر پایهی تجربیات او در مقام کشیش و مشاور زوجها شکل گرفته است و از نظر علمی، به اندازهی نظریههای دانشگاهی مورد آزمون و تحقیق قرار نگرفته است.
با این حال، مطالعات متعددی برای ارزیابی اعتبار این نظریه انجام شده است. برخی از این پژوهشها چارچوب پنج زبان عشق را تأیید کردهاند و نشان دادهاند که آگاهی از زبان عشق میتواند رضایت زناشویی را افزایش دهد؛ در حالی که برخی دیگر، شواهد کافی برای اثبات علمی آن پیدا نکردهاند.
با وجود این اختلاف نظرها، نظریه چاپمن همچنان یکی از محبوبترین مدلهای روانشناسی کاربردی در روابط انسانی باقی مانده است.
کتابهای گری چاپمن
اصلیترین و مشهورترین اثر گری چاپمن کتاب «پنج زبان عشق: چگونه تعهد قلبی خود را به همسرتان ابراز کنید» است که در سال ۱۹۹۲ منتشر شد.
این کتاب به بررسی شیوههای متفاوت ابراز عشق میپردازد و توضیح میدهد که چرا شناخت زبان عشق فرد مقابل میتواند کیفیت رابطه را دگرگون کند. به باور چاپمن، هر انسان زبان عشق مخصوص به خود را دارد و زمانی احساس محبت واقعی میکند که عشق را به همان زبان دریافت کند.
پنج زبان عشق معرفیشده در کتاب عبارتاند از:
- کلمات تأییدآمیز: بیان جملات محبتآمیز و تحسینبرانگیز
- وقت گذاشتن برای یکدیگر: توجه و حضور واقعی در کنار هم
- دریافت هدیه: هدیه دادن یا گرفتن به عنوان نشانهای از یاد شدن
- ارائه خدمت: انجام کارهایی برای راحتی و رضایت طرف مقابل
- تماس فیزیکی: لمس، در آغوش گرفتن و ارتباط بدنی صمیمانه
کتاب پنج زبان عشق با استقبال بینظیری مواجه شد و بیش از ۱۱ میلیون نسخه از آن به زبان انگلیسی به فروش رسید. این اثر تاکنون به ۴۹ زبان زنده دنیا ترجمه شده و در بسیاری از کشورها در فهرست پرفروشترین کتابهای روانشناسی قرار دارد.
چاپ جدید این کتاب که در سال ۲۰۱۵ منتشر شد، همچنان در فهرست ۱۰۰ کتاب پرفروش آمازون قرار دارد و معمولاً جزو پنج کتاب برتر نیویورک تایمز در حوزه روابط زناشویی است.
دیگر آثار گری چاپمن
چاپمن در ادامه موفقیت کتاب اصلی خود، آثار دیگری نیز بر پایهی همان مفهوم نوشت که هر کدام برای گروه خاصی از مخاطبان طراحی شدهاند. از جمله:
- پنج زبان عشق برای کودکان و نوجوانان (با هدف کمک به والدین در درک بهتر فرزندان)
- پنج زبان عشق برای مجردها
- پنج زبان عشق برای مردان
- پنج زبان عذرخواهی که با همکاری دکتر جنیفر توماس نوشته شده و به بررسی راههای مؤثر برای ابراز پشیمانی و ترمیم روابط میپردازد.
- پنج زبان قدردانی در محیط کار که با همکاری دکتر پل وایت نگارش شده است و مفاهیم عشق و احترام را در روابط کاری و سازمانی به کار میگیرد.
جایگاه گری چاپمن در روانشناسی کاربردی
گری چاپمن را میتوان از تأثیرگذارترین نویسندگان در حوزهی روابط انسانی و زناشویی دانست. آثار او با زبانی ساده، غیرآکادمیک و در عین حال عمیق نوشته شدهاند و به همین دلیل توانستهاند با گسترهی وسیعی از خوانندگان در سراسر جهان ارتباط برقرار کنند.
اگرچه نظریهی او از منظر علمی گاه مورد نقد قرار میگیرد، اما در عرصهی کاربردی و مشاورهای، ابزار مؤثری برای درک بهتر نیازهای عاطفی و تقویت ارتباط میان زوجها، والدین و فرزندان محسوب میشود.
در نهایت، میراث گری چاپمن در حوزهی روابط انسانی فراتر از یک نظریه ساده است؛ او با زبان عشق، راهی برای گفتوگو، درک و همدلی میان انسانها گشود و میلیونها نفر را تشویق کرد تا پیش از آنکه عشق را بیان کنند، آن را درک کنند.