آیا تاکنون احساس کردهاید که هیچ انگیزهای برای انجام کارهای روزمره ندارید و زندگی برایتان بیمعنا به نظر میرسد؟ اگر این احساسات برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، ممکن است به افسردگی ماژور دچار شده باشید. افرادی که از این اختلال رنج میبرند، معمولاً دچار گوشهگیری، تحریکپذیری بالا و اندوه مداوم میشوند. این وضعیت در ابتدا ممکن است به شکل افسردگی خفیف بروز کند، اما در صورت عدم رسیدگی و درمان، به افسردگی شدید (ماژور) تبدیل خواهد شد. آشنایی با علائم این اختلال به شما کمک میکند تا در صورت لزوم، اقدامات لازم برای درمان خود یا اطرافیانتان را انجام دهید. در این مقاله از مجموعهی آسیبهای روانی به بررسی بیشتر این موضوع میپردازیم.
اختلال افسردگی ماژور؛ غرق شدن در اندوه و بیتفاوتی
افسردگی در شدتهای مختلفی بروز پیدا میکند. یکی از شدیدترین انواع آن افسردگی ماژور است که در علم روانشناسی با عنوان اختلال افسردگی اساسی شناخته میشود. این اختلال باعث احساس غم پایدار، بیعلاقگی به زندگی و از دست دادن انگیزه برای انجام فعالیتهای روزمره میشود. علاوه بر تأثیرات روحی و روانی، این بیماری میتواند مشکلات جسمی مانند خستگی مفرط، تغییرات در وزن و اختلالات خواب را نیز به دنبال داشته باشد. در ادامه، به بررسی علائم این اختلال خواهیم پرداخت تا بتوانید آن را در خود یا دیگران شناسایی کنید و به موقع برای درمان اقدام نمایید.
نشانههای افسردگی ماژور؛ کاهش انگیزه و تغییر در رفتار اجتماعی
افسردگی ماژور علائم مختلفی دارد که شدت آنها از فردی به فرد دیگر متفاوت است. اما برخی نشانههای رایج عبارتاند از:
- احساس اندوه شدید و ناگهانی که بدون دلیل خاصی به وجود میآید.
- بیعلاقگی به انجام کارهایی که قبلاً لذتبخش بودند.
- تغییرات در الگوی خواب (بیخوابی یا خواب بیشازحد).
- بدخلقی و بیحوصلگی در محیط کار یا در جمعهای اجتماعی.
- احساس خستگی مداوم و کاهش انرژی بدن.
- کاهش یا افزایش ناگهانی وزن و تغییر در اشتها.
در صورتی که این علائم را در خود یا اطرافیان مشاهده کردید، بهتر است هرچه زودتر با یک متخصص مشورت کنید تا از تشدید وضعیت جلوگیری شود. پزشکان معمولاً داروهای ضدافسردگی مانند فلوکستین را برای کنترل این اختلال تجویز میکنند که با افزایش سطح سروتونین (هورمون شادی) در بدن، تعادل روحی فرد را بازمیگرداند.
احساس غم دائمی؛ بار سنگینی بر روح و روان
یکی از شایعترین نشانههای افسردگی ماژور، غم و اندوه مداوم است. البته همه افراد در مقاطعی از زندگی خود دچار ناراحتی میشوند، اما در افراد مبتلا به افسردگی شدید، این احساس بدون دلیل خاصی ایجاد شده و برای مدت طولانی باقی میماند. این افراد ممکن است در محیطهای اجتماعی دچار انزوا شده و از تعامل با دیگران پرهیز کنند.
در صورت مواجهه با چنین علائمی، ضروری است که به یک متخصص مراجعه کنید. داروهایی مانند ازیپم که برای تنظیم عملکرد مغز تجویز میشوند، میتوانند به ایجاد تعادل روانی در افراد مبتلا به افسردگی کمک کنند.
بیعلاقگی به زندگی؛ زنگ خطری برای افسردگی شدید
یکی دیگر از نشانههای بارز افسردگی ماژور، از بین رفتن علاقه و انگیزه برای انجام فعالیتهای لذتبخش است. فرد مبتلا دیگر از سرگرمیهایی که قبلاً به آنها علاقه داشت، لذت نمیبرد. خستگی مفرط و کاهش سطح انرژی نیز یکی از پیامدهای این وضعیت است که انجام کارهای روزمره را دشوار میکند.
اگر متوجه شدید که دیگر تمایلی به انجام فعالیتهای مورد علاقهتان ندارید، بهتر است با یک روانپزشک یا روانشناس مشورت کنید. داروهای روانپزشکی میتوانند در کنار جلسات مشاوره درمانی به شما کمک کنند تا بهبود پیدا کنید.
اختلال در خواب؛ کمخوابی یا پرخوابی مفرط
افراد مبتلا به افسردگی ماژور ممکن است دچار مشکلات خواب شوند. برخی از آنها بیخوابی مداوم را تجربه میکنند، در حالی که برخی دیگر خواب بیش از حد دارند. اختلال در خواب بر میزان سروتونین و عملکرد مغز تأثیر گذاشته و میتواند باعث تشدید افسردگی شود.
برای کنترل این مشکل، پزشکان معمولاً برنامههای تنظیم خواب و داروهای مخصوص خواب را تجویز میکنند که به متعادلسازی چرخه خواب کمک میکند.
راههای درمان افسردگی ماژور؛ ترکیب دارودرمانی و رواندرمانی
درمان افسردگی ماژور شامل دو روش اصلی است:
دارودرمانی: در این روش، داروهایی مانند مهارکنندههای بازجذب سروتونی یا مهارکنندههای بازجذب سروتونین-نوراپینفرین را برای تنظیم سطح هورمونهای مغزی تجویز میشوند. این داروها با بهبود خلقوخو و افزایش انرژی فرد به کاهش علائم افسردگی کمک میکنند.
رواندرمانی: در این روش، بیمار تحت نظر یک روانشناس یا روانکاو قرار میگیرد و با گفتوگو در مورد مشکلات و چالشهای خود، راهکارهای مؤثری برای مدیریت استرس و نگرانیهایش پیدا میکند. مشاوره درمانی میتواند در کنار دارودرمانی، روند بهبودی را تسریع کند.
در برخی موارد، ترکیب هر دو روش دارودرمانی و رواندرمانی میتواند بهترین نتیجه را برای درمان افسردگی به همراه داشته باشد.
مراجعه به پزشک؛ گامی مهم برای درمان افسردگی ماژور
همانطور که در این مقاله بررسی کردیم، افسردگی ماژور یک اختلال جدی است که میتواند زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. از این رو، در صورت مشاهده علائم افسردگی شدید در خود یا اطرافیانتان، مراجعه به پزشک را جدی بگیرید. روانشناس، روانپزشک یا روانکاو میتوانند با بررسی شرایط بیمار، بهترین روش درمانی را پیشنهاد دهند. مصرف داروهای ضدافسردگی و شرکت در جلسات مشاوره میتواند به کنترل علائم و بازگرداندن کیفیت زندگی کمک کند. بنابراین، اگر احساس میکنید که دچار این اختلال شدهاید، درمان را به تعویق نیندازید و هرچه زودتر به متخصص مراجعه کنید.