بیخوابی، اضطراب، بحران هویت، به هم خوردن تمرکز، پرخاشگری، حس ناامیدی و … اینها اثراتی هستند که یک جنگ میتواند روی افراد بگذارد.
۱. اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)
یکی از شایعترین اثرات روانی جنگ، PTSD است که میتواند سالها پس از پایان جنگ ادامه یابد. اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) یک مشکل روانی است که بعد از تجربه رویدادهای بسیار ترسناک یا آسیبزا – مثل جنگ، زلزله یا تصادف – به وجود میآید. افراد مبتلا معمولاً دچار کابوس، یادآوری مکرر حادثه (فلشبک)، اضطراب شدید و اجتناب از موقعیتهای یادآور آن رویداد میشوند.
علائم شامل کابوسهای مکرر، بازگشت خاطرات دردناک (flashbacks)، اضطراب شدید، و اجتناب از مکانها یا افرادی است که یادآور جنگ هستند.
آشنایی بیشتر با استرس پس از سانحه
۲. افسردگی و ناامیدی
بسیاری از افرادی که با جنگ مواجه شدهاند، ممکن است دچار احساس بیمعنایی زندگی، غمگینی عمیق و بیانگیزگی و در نهایت افسردگی شوند. افسردگی ممکن است به مشکلاتی مثل بیخوابی، کاهش اشتها و حتی افکار خودکشی منجر شود.
هرآنچیزی که در مورد افسردگی باید بدانید
۳. اضطراب مزمن و حملات وحشت
زندگی در محیطهای جنگی باعث میشود سیستم عصبی بدن در حالت «هشدار دائمی» بماند. حتی پس از پایان جنگ، فرد ممکن است با کوچکترین صدا یا اتفاق غیرمنتظره دچار اضطراب یا حمله وحشت شود.
۴. فوبیای جنگ
فوبیای جنگ (War Phobia) به ترس شدید و غیرمنطقی از وقوع جنگ یا قرار گرفتن در شرایط درگیری نظامی گفته میشود. افراد مبتلا به این فوبیا ممکن است با شنیدن اخبار جنگ، دیدن تصاویر خشونتآمیز یا حتی شنیدن صدای انفجار و آژیر دچار اضطراب شدید، تپش قلب، تعریق یا حملات وحشت شوند. این ترس گاهی ریشه در تجربههای تلخ گذشته مانند زندگی در مناطق جنگی دارد و گاهی ناشی از نگرانی مداوم درباره آینده و امنیت خانواده و جامعه است. اگر درمان نشود، میتواند کیفیت زندگی فرد را کاهش دهد و او را از فعالیتهای اجتماعی و حتی دنبال کردن اخبار روزمره دور کند.
۵. اختلالات رفتاری و خشونت
جنگ باعث تجربه مکرر خشونت، ترس و ناامنی میشود و مغز را در حالت «هشدار دائمی» قرار میدهد. این فشار روانی شدید میتواند به پرخاشگری، بیاعتمادی به دیگران و بروز رفتارهای خشونتآمیز منجر شود.
۶. تأثیر بر کودکان
کودکانی که در معرض اخبار جنگ هستند، آسیبپذیرترین گروه هستند. این کودکان ممکن است دچار مشکلات رشدی، لکنت زبان، شبادراری یا مشکلات یادگیری شوند. حالا اگر یکی از عزیزان آنها یا آشنایان در جنگ آسیب ببیند یا اینکه آن عزیز را از دست بدهند، ممکن است این اثرات به شکل حاد خودش را نشان دهد.
چگونه با کودکان در مورد جنگ حرف بزنیم؟ بر اساس توصیههای یونیسف
۷. احساس بیخانمانی و بحران هویت
آوارگی ناشی از جنگ میتواند باعث از دست رفتن حس تعلق شود. افرادی که خانه و سرزمین خود را از دست میدهند، ممکن است برای همیشه احساس کنند «جایی به آنها تعلق ندارد» حتی ترس از آوارگی و تصورات و تخیلاتی طی آنها فرد شرایطی را در ذهن میآورد که خانه خود را از دست داده نیز، به این بحران روانی منجر خواهد شد.
بحران هویت چیست؟